Batı Trakya Türklerinin Türkiye’deki taşınmazlarına ilişkin intikal (mirasın geçişi) süreçleri, hem Türk Medeni Kanunu hem de Türkiye ile Yunanistan arasındaki ikili anlaşmalar ve “mütekabiliyet” (karşılıklılık) ilkesi çerçevesinde şekillenen, kendine has hassasiyetleri olan bir hukuki süreçtir.

Batı Trakya Türklerinin Türkiye’deki Taşınmaz Malları: Miras ve İntikal Süreçleri

Batı Trakya Türk toplumu, tarihsel ve hukuki bağları nedeniyle Türkiye ile kopmaz bir ilişki içerisindedir. Bu bağın en somut göstergelerinden biri de Türkiye sınırları içerisinde bulunan taşınmaz mallardır. Ancak, Yunanistan vatandaşı olan Batı Trakya Türklerinin Türkiye’deki taşınmazları üzerindeki miras haklarını kullanmaları ve bu malların kendi adlarına tescili (intikal), belli başlı hukuki prosedürlere tabidir.

1. Hukuki Dayanak ve Mütekabiliyet İlkesi

Türkiye’de yabancı gerçek kişilerin taşınmaz edinimi ve miras hakkı, 2644 sayılı Tapu Kanunu’nun 35. maddesi ile düzenlenmiştir. Geçmişte Yunanistan vatandaşı olan soydaşlarımız için “mütekabiliyet” (karşılıklılık) ilkesi nedeniyle çeşitli kısıtlamalar uygulanmış olsa da, 2012 yılında yapılan yasal düzenlemelerle bu süreçler önemli ölçüde esnetilmiştir.

Günümüzde, Batı Trakya Türkleri (Yunanistan vatandaşları), Türkiye’deki taşınmazlar üzerinde kanuni mirasçı sıfatıyla hak sahibi olabilmektedirler.

2. İntikal Süreci Nasıl İşler?

Mirasın intikali, bir taşınmazın vefat eden malikin üzerinden mirasçıları adına tescil edilmesi işlemidir. Batı Trakya Türkleri için bu süreç temel olarak üç aşamadan oluşur:

A. Veraset İlamının (Mirasçılık Belgesi) Alınması

İntikal işleminin ilk ve en önemli adımı, kimlerin mirasçı olduğunu ve pay oranlarını gösteren veraset ilamının alınmasıdır.

• Yetkili Makam: Türkiye’deki Sulh Hukuk Mahkemeleri’dir, noterlerden yabancı uyruklulara ilişkin mirasçılık belgesi çoğu zaman temin edilememektedir.

B. Veraset ve İntikal Vergisi İşlemleri

Taşınmazın bulunduğu yerdeki vergi dairesine gidilerek miras kalan mal varlığı beyan edilmelidir. Vergi dairesinden “ilişik kesme belgesi” alınmadan tapuda tescil işlemi yapılamaz.

C. Tapu Sicil Müdürlüğü’nde Tescil

Taşınmaz, mirasçıların adına hisseleri oranında veya elbirliği mülkiyeti şeklinde tescil edilir.

3. Karşılaşılan Temel Sorunlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Süreç kağıt üzerinde basit görünse de, Batı Trakya Türkleri için bazı özel durumlar gecikmelere neden olabilmektedir:

• İsim ve Soyisim Farklılıkları: Yunanistan ve Türkiye kayıtlarındaki isim-soyisim farklılıkları (Yunanca karakterler veya farklı soyadı kullanımı), mirasçılık bağının ispatını zorlaştırabilir. Bu durumda “İsim Düzeltme” veya “Tespit Davaları” açılması gerekebilir.
• Askeri Yasak Bölgeler: Taşınmazın stratejik veya askeri yasak bölge içinde kalıp kalmadığı Tapu Müdürlüğü tarafından sorgulanır.
• Zamanaşımı ve Hak Kayıpları: Mirasın uzun süre intikal ettirilmemesi, kayıtların güncelliğini yitirmesine ve mülkiyetin Hazine’ye geçmesi riskine yol açabilir.

4. Neden Hukuki Destek Alınmalı?

Yunanistan’da ikamet eden soydaşlarımızın Türkiye’deki bürokratik süreçleri uzaktan yönetmesi oldukça güçtür. Hatalı bir belge sunumu veya eksik beyan, yıllarca sürebilecek davalara sebebiyet verebilir.